İstanbul Tıp Fakültesi, Çapa, 34093 Fatih/İstanbul
Tiroid Bezi Hastalıkları Nelerdir

Tiroid Bezi Hastalıkları

Tiroid Bezi Hastalıkları Nelerdir? 

Tiroid bezi hastalıklarından bahsetmeden önce bu hastalıkların daha net bir şekilde anlaşılabilmesi için tiroid bezine bakmak gerekir. Tiroid insan vücudunda kelebek biçiminde yer alan bir organdır. En önemli özelliği ise salgıladığı hormon ile birlikte vücutta buluna birçok işlevi düzenlemesidir..

Tiroid bezinin eksik olması veya fazla olması durumunda ise çok ileri derecede ciddi şikayetler ve rahatsızlıklar yaşanabilmektedir. Burada bilinmesi gereken ise tiroid bezi hastalıklarında kadınlarda erkeklere oranla daha fazla rastlanılmaktadır. Bu sebep ile genel olarak vücudun daha iyi bir şekilde ayakta durabilmesi için tiroitd bezinin işlevlerini oldukça normal düzeyde yerine getirmesi gerekir. Bunun nedeni tiroid hormon ve bezlerinin çalışmasında herhangi bir dengesizlik veya düzensizlik olursa vücudun diğer organlarının da çalışma sisteminde dengesizlik meydana gelmektedir. Ayrıca kişinin yaşam olarak da kalitesi düşmektedir.

Tiroid Bezi Nedir?

Tiroid kelimesi Latince bir kökenden gelmektedir. Bezler savaşlarda kullanılan kalkanlara benzediği için bu isim verilmiştir. Bu neden ile bazı tıbbi sözlüklerde aynı zamanda kalkan bezi olarak geçmektedir. Aynı zamanda bundan öte şeklinin bir kelebeğe de benzediği ifade edilmektedir. Tiroid bezi için boyun kısmına önden baktığınız da alt çenenin altında yer almakta olan ve yine erkeklerde daha belirgin bir biçimde ortaya çıkan adem elması adı verilen kıkırdak çıkıntının hemen altında bulunmaktadır. Soluk borusunda her iki yönde veya kısmen ön tarafında bulunan bir organ olarak bulunmaktadır. Soluk borusunun iki yanına yerleşmiş olan kısmına sağ ve sol parça veya sağ lob ile sol lob adını almaktadır. Burada unutulmaması gereken tiroid bezinin bir iç salgı bezi olduğudur. İşlevi T3 ve T4 olarak adlandırılan hormonların salgılanması ve bunların kana karışmasını sağlamaktır. Burada kanda yeterli bir seviyede bulunması gereken bu hormonların görevi ise vücudun metabolik olarak tüm işlevlerini düzenlemesi ve yerine getirilmesini sağlamaktır.

Tiroid Bezi Hastalığı Çeşitleri

Tiroid hastalıklarına bakıldığında ise çok farklı şekilde sınıflandırıldığı görülmektedir. Bunun nedeni ise hastalıkların zaman içerisinde birbiri ile aynı olabilmesidir. Bu hastalıklar iyi ve kötü huylu olarak iki sınıfa ayrılmaktadır.

İyi Huylu Tiroid

İyi huylu olan tiroid hastalıklarına bakıldığında şunlar ifade edilebilir. Burada birinci grup olarak karşımıza tiroitd bezinin fazla seviyede büyümesi karşımıza çıkmaktadır. Tiroid bezinin bu büyümesi olayına ise guatr denmektedir. Bu büyüme ise tiroid bezinin bir veya birkaç bölgesinde içe veya dışa dönük olarak karşımıza çıkmaktadır. İçe veya dışa doğru yumrulaşma ya da tomurcuklanma olarak görülmektedir. Yumrulaşan kısma ise nodül denmekte ve bu şekilde oluşan hastalığa da nodüler guatr adı verilmektedir. Tek bir nodül içerenlere tek nodüllü guatr birden fazla nodül içerenlere çok nodüllü guatr denmektedir. Yine göğüs boşluğu veya içine doğru oluşan guatr hastalığı da görülmektedir.

İyi huylu hastalıkların bir diğeri ise tiroid bezinin işevsel olarak bozulması durumudur. Bunun başka şekilde ifade edersek tiroid fazla çalışırsa fazla çalışmaya bağlı hastalık durumu az çalışırsa yine az çalışmaya bağlı olarak hastalık durumu ortaya çıkmaktadır. Burada fazla çalışma durumu zehirli guatra veya hipertiroidi olarak da bilinmektedir. Az çalışma durumunda ise yine az çalışmaya bağlı hastalık veya hipotiroidi adı almaktadır. Guatr hastalarında birçok kısmında işlevsel bozukluk olmaz iken yine bazılarında ise işlevsel olarak ve guatr beraber görülmektedir.

Üçüncü grup iyi huylu hastalığa bakıldığında ise tiroid bezlerinin iltihaplanması durumu denmektedir. Burada bilinmesi gereken bunların bazılarında aynı anda guatr da görülebilmektedir. Yine Haşimato olarak bilinen tiroitdbezinin otoimmün bir diğer değişle koruma mekanizmasının tiroid bezi tarafından bir başka şekilde tanımlanması hastalığıdır. Yine üçüncü grupta tiroid bezinin işlevsel bozuklukları daha çok görülmektedir.

Nodülsüz Guatr

Bu guatr hastalığının nedenlerine bakıldığında ise tiroidin vücut için yeterli miktarda hormon üretememesi durumunda ortaya çıkması durumunda oluşmaktadır. Bu durumda beyin tarafın tiroid bezi hücreleri daha fazla hormon için uyarılmakta ve tiroit bezi daha fazla hormon üretmek için bölünerek çalışmaya başlar.

Nodüler Guatr

Beyinden tiroid bezine gelen uyarılar sonucunda tiroit bezi içinde ki bazı hücreler daha fazla uyarı algılar bunun bağlı olarak ise daha fazla hormon üretimi için çoğalırlar. Çoğalma sonucunda ise nodüller oluşmaktadır. Tiroitd nodülün önemi ise çok rastlanmakta olsa dahi bunların yüzde dördü ile yüzde yirmilik kısmının kanser riski taşımasıdır. Burada bilinmesi gereken çok fazla nodül olan guatr da kanser riski daha düşük olarak karşımıza çıkmaktadır. Tek bir nodülün sert ve çevresine yapışık olması ile birlikte kanser riski ortaya çıkmaktadır.

Kötü Huylu Tiroid

Tiroid bezi hastalıklarının bir diğer grubu ise kötü huylu olanlarıdır. Bunlara direkt olarak tiroid kanseri adı verilmektedir. Burada anlaşılması gereken tiroidin temel yapısında bulunmakta olan hücrelerdeki kanser durumu ortaya çıkmaktadır. Dört tip olarak tiroid kanseri bulunmaktadır fakat en sık görülenler ise papiller ve folliküler tiroid kanserleridir. Guatr hastalığına bakmak gerekirse tiroid bezinin büyümesi olarak tanımlamak gerekir. Değişik olarak görülmektedir. Nodülsüz olan guatr da her iki taraftaki bezde büyümüştür.

Nodüler olarak görülen guatrda ise her iki yöndeki guatrda büyüme görülür ve iç kısımda birden fazla nodül karşımıza çıkmaktadır. Görünüm olarak ise boğum ve tümseklerden oluşmaktadır.