İstanbul Tıp Fakültesi, Çapa, 34093 Fatih/İstanbul

Tiroid Bezinin Fonksiyonel Hastalıkları

Hipotiroidi : Bu hastalık tiroid bezinin normalden daha az hormon salgılaması durumudur.

Olası Şikayetler: Halsizlik, bitkinlik, Üşüme, kilo alma saçlarda dökülme gibi şikayetler görülebilir. Bu duruma en sık olarak HASHİMOTO hastalığı da denilen tiroid bezinin tembelleşmesi şeklinde ortaya çıkan bir hastalık neden olmaktadır. Bu hastaların çoğunda küçük çaplı yalancı nodüller görülmektedir. Bu hastalarda ameliyatla tedavinin yeri yoktur. Ancak gerçek nodülleri olan hastalarda ameliyat gerekebilir. Bu hastaların iyi ayırılması ve gerçek nodülü olan hastaların iyi bir ultrasonografi ile değerlendirilerek tedaviye yön verilmesi gerekir.

Hipertiroidi: Bu hastalık tiroid bezinin normalden fazla hormon salgılaması durumudur. Halk arasında ZEHİRLİ GUATR olarakda bilinmektedir.

Olası şikayetler: Çarpıntı, aşırı terleme, sıcağa tahammülsüzlük, ellerde titreme, kilo kaybı, saçlarda incelme, gözlerin öne doğru çıkması gibi şikayetler görülebilir. Hipertiroidiye neden olan hastalıklar içinde en sık görülenlerinden biri BASEDOW GRAVES hastalığıdır. Bu hastalıkta asıl etken vücudun kendi hücrelerine karşı antikor adı verilen maddeler üretmesidir. Bu antikorlar tiroid bezinin hem çok çalışmasına hem de büyümesine neden olmaktadır. Bu hastalar 3 şekilde tedavi edilirler.

  1. Tiroid hormon yapımını azaltan ilaçlar (Propycil ve Thyromazol)

  2. Radyoaktif iyot tedavisi (ATOM TEDAVİSİ)

  3. Cerrahi tedavi (tiroid bezinin çıkarılması)

Basedow graves tanısı konulan tüm hastalarda öncelikli olarak ilaç tedavisi başlanır, çarpıntısı belirgin olan hastalarda bu ilaç tedavisine ek olarak çarpıntı önleyici ilaçlar tedaviye eklenir. Bu tedavilerle birlikte alınması gereken en önemli önlem ise hastanın iyottan uzak durmasıdır. Hastalara mutlaka iyotsuz tuz kullanmaları ve iyot içeren vitamin ve öksürük şuruplarını kullanmamaları hatırlatılmalıdır.

Bu hastaların tedavisi endokrinolog ve endokrin cerrahının kontrolü altında planlanmalıdır. Gözleri öne doğru çıkmış (eksoftalmisi olan) hastalar, tiroid bezinde soğuk nodülü olan hastalar ve tiroid bezi çok büyük olan hastalarda ameliyat ile tiroid bezinin alınması daha uygun bir tedavi iken göz bulgusu olmayan, tiroid bezinde nodül olmayan ve tiroid bezi küçük hastalarda ise radyoaktif iyot tedavisi (atom tedavisi) daha uygun tedavi olacaktır. Bunlar genel kurallar olmakla birlikte istisnalar olabilir ve bunlar hasta bazında endokrinolog ve cerrah tarafından değerlendirilerek hastaya en uygun tedavi belirlenir.

Basedow Graves hastalığı dışında nodüllü tiroid bezlerinde de hipertiroidi (zehirli guatr) olabilir. Sintigrafide bu çok çalışan nodüller sıcak nodül olarak adlandırılır. Bu hastalarda bir veya birden fazla nodül sıcak olabilir. Birden fazla sıcak nodülü olan hastalarda genellikle tiroid bezinin kalan kısımlarında da nodül bulunması nedeniyle cerrahi tedavi öncelikli olarak düşünülmelidir. Tek bir sıcak nodülü olan hastalarda ultrasonografi ile değerlendirildiğinde tiroid bezinde başka bir nodül mevcut değil ise radyoaktif iyot (Atom ) tedavisi yapılabilir. Tabiki istisnai durumlarda mevcuttur.

Radyoaktif iyot tedavisi uygulanan doğurganlık çağındaki kadınlara en az 6 ay tercihen 1 yıl gebe kalmaması önerilmektedir. Bu nedenle hastanın tek sıcak nodülü olsa bile eğer hasta 1 yıl içinde gebe kalmak istiyorsa bu hastalarda cerrahi tedavi tercih edilebilir.